You are here
Home > ၶၢဝ်ႇ > ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ > ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းေၶႃမိူင်းၶၢင်(KIO)ႁူပ်ႉ ထူပ်းၵၼ် တီႈမိူင်းႄၶႇ

ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းေၶႃမိူင်းၶၢင်(KIO)ႁူပ်ႉ ထူပ်းၵၼ် တီႈမိူင်းႄၶႇ

ၸၼ်ႉၶၢဝ်ႇ – ၶၢဝ်ႇၸိုင်ႈမိူင်း

တွၵ်ႇတိူဝ်ႊမႃႇၼၢမ်ႇတူးၵျႍႇ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ(ၵဝ်ႇ) မုၵ်ႉၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းေၶႃမိူင်းၶၢင်(KIO)မွၵ်ႇလၢတ်ႈ ဝႃႈ ၸွမ်သိုၵ်းထုၼ်းထုၼ်းၼွင်ႇ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ဢႅၼ်ႇပၼ်ႇလႃႉ ေၵႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ(KIO) ေတႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ၼႂ်းဝၼ်းတီႈလိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 5 ဝၼ်း တီႈဝဵင်းတႃႊလီႇ မိူင်းႄၶႇ ဝႃႈၼႆ။

ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ(KIO/ KIA)ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်ပႆႇလူင်း လၢႆးမုိဝ်း(NCA)ေသ ပဵၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၶၢင်ႄလႈ ၼႂ်းၼႃႈတီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈလိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႊမႃႇၼၢမ်ႇတူးၵျႍႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶေရႇ ၸီႇမိူင်းၶၢင် မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ဢၼ်ေတထူပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉႄတႉ ေတပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်ေဢႃး ၵၢတ်ႉ 5 ဝၼ်း ႄၼႉၼွၼ်းလီယူႇ။ ေတထူပ်းၵၼ်တီႈဝဵင်းတႃႊလီႇမိူၼ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵူၺ်း။ ၽၢႆႇ KIO ႄတႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈ လူင်ေတဢွၼ်ႁူဝ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်ႁၢၼ်ၵွၼ်ႇေမႃေၵႃႈ ေတပႃးယူႇ။ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႄတႉ ၸွမ်သိုၵ်း ထုၼ်းထုၼ်းၼွင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်။ မိူၼ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵူၺ်း ” ၼႆယဝ်ႉ။

ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ KIO ၼၼ်ႉေသ ၸဝ်ႈသိုၵ်း ေၼႃႇပူႇ ေၵႃႉပဵၼ်ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ KIO/ KIA လႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝၼ်းႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ေသတႃႉ ယွၼ်ႉတိုၵ်ႉဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ဝႆႉႄလႈ ဢွင်ႈတီႈႄလႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ေတႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉႄတႉ ပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈေတႃး ေတႃး ၼႆယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈသိုၵ်း ေၼႃႇပူႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ေပႃးၶဝ်ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃး ၸင်ႇေတလၢတ်ႈလႆႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈေတႃးေတႃး။ ယၢမ်းလဵဝ်ႄတႉ ႁဝ်းၶႃႈလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ေတႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼႆၵူၺ်းၶႃႈ ” ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းပွၵ်ႈၼႆႉေသ ဢူးေၸႃႇေထး ၽူႈၵုမ်းၸတ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇဢွၼ်ႁူဝ်ေၵႃႇသၢင်ႈ ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းပွၵ်ႈၼႆႉ ေတထူပ်းၵၼ်တင်းၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ လူဝ်ႇလႆႈတွင်ႈထၢမ်တူၺ်းတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇတပ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ေတလီယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ဢူးမွင်ႇမွင်ႇၸူဝ်း ေၵႃႉပဵၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ တီႈၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ KIO ၶဝ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ေတၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ေၶႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ် ၼိူဝ်ၵၢၼ်ပိုတ်းယိုဝ်း ဢၼ်ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ KIO ယၢမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီႊ 1994 ၼီႊၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ဢူးမွင်ႇမွင်ႇၸူဝ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဢဝ်ေၶႃႈၽွမ်ႉလႆႈၸႂ် ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၵိုတ်းပိုတ်း ယိုဝ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ်လၵ်းၼမ်းေသ ယၢမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်မႃးယူႇ။  ပိူင်လူင်မၼ်း လွင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ ေတဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်းၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းေသ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်း ပၢင်တိုၵ်းဢွၼ် တၢင်းၼႆ ႁၼ်ထုိင်ၼင်ႇၼႆ ” ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းလိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊၼႆႉ ယူႇတီႈမိူင်းႄၶႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႅဝ်ၵၢင်ပၼ်ေသ ၸွမ်သိုၵ်း ထုၼ်းထုၼ်းၼွင်ႇႄလႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈ KIO ၶဝ် ယၢမ်ႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်မႃး တီႈတႃႊလီႇ ေၸႊမိူင်း ယူႇၼၢၼ်ႇမႃးယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉေသ ၽၢႆႇ KIO ၶဝ် မီးေၶႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်း လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ၊ လွင်ႈလူတ်းယွမ်းပၢင်တိုၵ်း၊ တီႈၵၢၼ်ေၵႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈ ပႃးတင်းမူတ်းႄလႈ လွင်ႈေၵႃႇသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်ၾႅတ်ႇတႄရႇ ၸွမ်းလူၺ်ႈၶလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်၊ ေၶႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇပၢင်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းပွၵ်ႈၵမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးေၶႃႈၽွမ်ႇလႆႈၸႂ်ၵၼ်မႃးႄလႈ ဝၢႆးလင်ပၢင်ႁူပ်ႉယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ KIO လႆႈသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိိုၵ်းၵၼ်မႃးယူႇ။ ၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉတီႈၼိူဝ် ပၢင်ၵုမ်ငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်-ပၢင်ၵုမ်ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊ 21 ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႍႇလၢႆႇၼၼ်ႉေသ ၸွမ်ႁၢၼ် ၵွၼ်ႇေမႃလႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၽူႈတၢင်တူဝ် KIO ေသ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၸွမ်းေသ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်းေတႃႇဢွင်ႇ သၢၼ်ႈသုၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸုိင်ႈမိူင်း၊ ၸွမ်ပွင်သိုၵ်းလူင် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၽူႈၵုမ်းၵမ်ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းၽၢႆႇ ၵႅတ်ႇႄၶၶဝ်မႃး ေၶႃေၶႃႄလႈ သဵၼ်ႈတၢင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇပၢၵ်ႈမီးယူႇၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးလင်ပၢင်ၵုမ်ငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်-ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင်ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊ 21 ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇေသ ထိုင်မႃးၼႂ်း ဝၼ်းတီႈလိူၼ်ၵျႍႇလၢႆႇ 20 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်း ဢူးၶိၼ်ဢေၸႃႇဢူး(လိုဝ်ႈ) ၽူႈၼမ်းၼႂ်းေၵႃႇမသိၼ်ႇ ၵမ်ၵၢမ်ငမ်းယဵၼ်ႄလႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈ KIO ၶဝ် လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆးမႃးယူႇယဝ်ႉ။

ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ KIO/ KIA ၶဝ်ၼႆႉ တင်ႈႄတႇဢဝ် ၼႂ်းပီႊ 1994 ၼီႊၼၼ်ႉေသ ၶၢဝ်းတၢင်း 17 ပီႊ လႆႈၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်မႃးေသ ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ၵျႍၼ်ႇ ပီႊ 2011 ၼီႊၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် မႃးႄလႈ ၽၢႆႇ KIA ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်တၢင်း 7 ပီႊ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး မွၵ်ႈ 3,800 ပွၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈၶၢၼ်ႇပၢၵ်ႇၽၢႆႇ KIA မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ယၢမ်းလဵဝ်ႄတႉ ၼႂ်းမိူင်းၶၢင်ၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်းေၵႃႈယဵၼ်ၵႂႃႇေသ ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈေၵႃႈ မၼ်ႈၼိမ်ဝႆႉယူႇ ” ၼႆယဝ်ႉ။

 

တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ – မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း

Top